Vakinhoudelijke of ondernemersvragen? Of behoefte aan een kantoorbezoek van een van onze specialisten? Maak dan gebruik van onze servicedesk Novak DIRECT. Je kunt ons telefonisch bereiken via 085 - 022 01 50 of via novak@novak.nl
Vaktechnische kennis is de basis van iedere opdracht. Maar de waarde van die kennis wordt pas in de praktijk zichtbaar: in de manier waarop de accountant informatie weegt, keuzes maakt en handelt. Daar ontstaat het professionele DNA. Tegenspraak, reflectie en het toetsen van het eigen oordeel maken het DNA sterker.
Een accountant herkent het als een verklaring van een ondernemer niet past bij de cijfers van het bedrijf, weegt verschillende mogelijkheden tegen elkaar af en blijft ook onder druk zorgvuldig handelen. Dat vraagt niet alleen om kennis, maar ook om het vermogen om kennis toe te passen, door te vragen en het eigen oordeel kritisch te blijven toetsen.
Vaktechniek
Vaktechniek gaat veel verder dan het kennen van het toepasselijke normenkader. De accountant moet dat kader kunnen vertalen naar de specifieke omstandigheden van de desbetreffende opdracht. Dat vraagt om inzicht in onder meer de activiteiten, processen, informatiestromen en de financiële positie van de organisatie. Daarmee kan de accountant relevante risico's onderkennen, bepalen welke werkzaamheden er nodig zijn en beoordelen of de verkregen informatie voldoende en geschikt is voor een conclusie of advies.
Van informatie naar inzicht
Analytisch vermogen gaat verder dan het herkennen van patronen in cijfers. De accountant zoekt naar de oorzaak van een ontwikkeling en legt verbanden tussen financiële informatie en wat er binnen de organisatie gebeurt. Dat vraagt om nieuwsgierigheid, goed luisteren, door vragen en steeds kritisch blijven kijken naar je eigen oordeel. Ook de bereidheid om je mening bij te sturen als de feiten daartoe aanleiding geven is van groot belang. Zo weet de accountant of een verklaring aansluit bij de beschikbare informatie, waarop de conclusie is gebaseerd. De accountant ziet niet alleen wat er gebeurt, maar ook waar verdere aandacht nodig is.
In gesprek blijven
De cijfers van een onderneming laten zien wat er gebeurt, maar het gesprek met de ondernemer of de directie helpt begrijpen welke keuzes en omstandigheden daaraan hebben bijgedragen. De ondernemer of directie vertelt over ontwikkelingen in de markt, het personeel en de plannen voor het komende jaar. Die informatie geeft een beeld dat verder gaat dan alleen de administratie. De toelichting helpt om te bepalen welke vervolgvragen er nodig zijn, maar is op zichzelf geen onderbouwing. De informatie kan de accountant helpen om extra aandachtspunten binnen de opdracht te signaleren. Daardoor kan er concreter en relevanter advies worden gegeven. Zo sluiten de opdracht en het advies beter op elkaar aan.
Moedig zijn
Bij de oordeelsvorming houdt de accountant een onderzoekende houding. Eigen aannames worden kritisch bekeken en informatie die niet past bij eerdere bevindingen krijgt nadrukkelijk aandacht. Dat vraagt om kennis en ervaring, maar ook om de moed om een afwijkend standpunt in te nemen en anderen te raadplegen.
Daarnaast is het belangrijk om keuzes helder te kunnen onderbouwen. Integriteit en objectiviteit helpen de accountant om standvastig te blijven wanneer tijdsdruk, belangen of verwachtingen het oordeel onder druk zetten.
Een oordeel dat standhoudt
Reflectie op het eigen oordeel, intervisie en feedback helpen om blinde vlekken zichtbaar te maken. Dat vraagt om openheid over onzekerheid, aandacht voor terugkerende patronen en de bereidheid om het eigen gedrag aan te passen.
Binnen de professionele ontwikkeling vertaalt de accountant deze ontwikkelbehoefte zelf naar concrete leerdoelen. Daarbij kan een leerdoel over gesprekstechniek, tegenspraak of het bespreken van bevindingen en voorgestelde correcties net zo relevant zijn als een leerdoel over verslaggeving. Wie daar ieder jaar bewust aan werkt, bouwt stap voor stap aan een oordeel dat standhoudt.
Wie de onderneming kent, weet wat de ondernemer bezighoudt. Zo versterken de opdracht en het advies elkaar.
Vakkennis, oordeelsvorming en gedrag vormen samen het professionele DNA van de accountant. Dat DNA groeit met iedere opdracht waarin de accountant het eigen oordeel toetst, openstaat voor tegenspraak en bereid is bij te sturen. Wie die toetsing overslaat, ontwikkelt vooral routine. Maar wie daar wel de focus op legt, bouwt aan vakmanschap.