Een vraag voor Koen Sars?
Mail naar: k.sars@novak.nl.

Wie fiscaliteit ziet als een noodzakelijk kwaad, laat kansen liggen. Want achter iedere goede mkb-accountant schuilt een fiscalist – vaak zonder dat die het zelf doorheeft.

Vraag een mkb‑accountant wat fiscaliteit betekent en de kans is groot dat het antwoord ergens blijft hangen tussen belangrijk en noodzakelijk kwaad. Iets waar rekening mee moet worden gehouden, dat je het liefst vooraf goed organiseert en waar je vooral geen fouten in wilt maken. Als een accountant in gesprek gaat met de klant gaat het al snel over percentages, termijnen en voorwaarden. Logisch – daar zijn we goed in.

Maar wat als er in iedere mkb-accountant al een fiscalist schuilt? Soms zit het misschien verstopt tussen de cijfers, deadlines en klantvragen, maar het is altijd aanwezig.

Fiscaliteit zit overal
Fiscaliteit zit namelijk niet in een apart vakje. Het speelt mee in vrijwel iedere beslissing die een ondernemer neemt: investeren of leasen, personeel aannemen, dividend uitkeren of de keuze maken om een pand privé of zakelijk aan te houden. De fiscale gevolgen zijn zelden de hoofdvraag, maar bijna altijd onderdeel van het antwoord. Daarin schuilt de kracht én verantwoordelijkheid van de accountant als adviseur.

Fiscaliteit mag nooit de koers bepalen. Wie begint met de vraag wat fiscaal het meest gunstig is, zit vaak op het verkeerde spoor. De betere vraag is: wat wil de ondernemer bereiken? Liquiditeit of zekerheid? Groei, of juist rust en eenvoud?

Niet de regel, maar het doel
De kunst is om eerst het doel van de ondernemer scherp te krijgen. Pas daarna volgt de fiscale invulling – of soms de conclusie dat die daar juist niet bij past. Het verschil zit niet in het kennen van de regels, maar in het voeren van de juiste gesprekken. Fiscaal optimaliseren zonder helder doel is als navigeren zonder bestemming: technisch knap, maar weinig zinvol.

Dat vraagt iets van ons als adviseurs. Natuurlijk zijn kennis over regelingen, grenzen en actualiteit belangrijk. Niet om alles uit het hoofd te weten, maar om verbanden te leggen. Om te herkennen wanneer een oplossing schuurt. En om op tijd te kunnen zeggen: Dit kan, maar is dit ook de bedoeling?

”Fiscaal optimaliseren zonder helder doel is 
als navigeren zonder bestemming: 
technisch knap, maar weinig zinvol.”

Wat AI niet ziet
De wereld van artificial intelligence (AI) noemt dat tegenwoordig een goede prompt schrijven. Maar in de fiscale advisering is het niet anders: de behoefte achter de vraag is het belangrijkste dat er is.

Dat onderscheid wordt alleen maar belangrijker. Technologie, automatisering en AI ontwikkelen zich razendsnel. Door middel van het drukken op één knop zijn fiscale vragen ineens snel, goedkoop en ogenschijnlijk goed op te lossen. Met een chatbot lijkt ineens alles mogelijk.

En juist daar wordt het spannend. Niet omdat ons werk overbodig wordt en onze banen verdwijnen, maar omdat zichtbaar wordt waar de toegevoegde waarde echt zit. AI kan prima uitleggen hoe een regeling werkt, maar vraagt niet door. AI twijfelt niet hardop en voelt bijvoorbeeld niet aan waarom een ondernemer iets eigenlijk vraagt.

Wat ons onderscheidt van een chatbot is het vermogen om te achterhalen of wat een klant vraagt ook écht is wat er bedoeld wordt – en of het wel verstandig is om het zo te doen. Dat vraagt om ervaring, context en met name aandacht. Klanten zoeken advies en geen opsomming van wetsartikelen. En zolang dat zo blijft, is er alle reden om vertrouwen te houden in de toekomst van ons vak.

De fiscalist in jezelf
Dat betekent niet dat er achterovergeleund kan worden – integendeel. Juist omdat kennis steeds toegankelijker wordt, is parate kennis belangrijker dan ooit. De actualiteit volgen, verbanden herkennen en ontwikkelingen duiden. Dat vraagt om een blijvende investering in vakkennis en zorgt ervoor dat je met iemand mee kan denken, spiegelen en relativeren.

Mijn uitnodiging is dan ook simpel: spreek de fiscalist in jezelf vaker aan. Stel die extra vraag. Zoek bewust naar de wens achter de vraag. Gebruik fiscaliteit als instrument, niet als stuurmiddel. Daarmee ontstaat onderscheid ten opzichte van andere adviseurs én van technologie. En eerlijk is eerlijk: zo blijft het vak niet alleen relevant, maar ook verrassend leuk.