Externe financiering niet altijd direct de oplossing. Op zoek naar verborgen liquiditeiten in een onderneming.

Door: Arjan Buis, Medeoprichter van financieringsplatform Capsearch

Debiteuren betalen nu minder snel en de omloopsnelheid van voorraden is lager. Aan de andere kant doen crediteuren hun best om betalingstermijnen aan te scherpen. Het gevolg: meer werkkapitaalbehoefte en groter beslag op liquiditeiten. Grip op werkkapitaal zorgt voor een vermindering van de behoefte aan financiering door derden. In de huidige economische situatie is beschikbaar werkkapitaal misschien wel belangrijker dan ooit. In Nederland zitten er miljarden in vast. Dat is jammer, het hiervan vrijmaken kan veel betekenen voor de Nederlandse economie.

Huis op orde

Werkkapitaal is het kapitaal dat bedrijven nodig hebben om aan dagelijkse financiële verplichtingen te voldoen, om leveranciers te betalen, salarissen uit te keren, onderhoud te verrichten of voorraden aan te vullen. Als je als adviseur een kredietaanvraag begeleidt, kijk dan of de interne processen rondom debiteuren, crediteuren en voorraden goed op orde zijn. In gesprekken met mkb-adviseurs over kredietaanvragen bespreek ik daarom de mogelijkheid van efficiënt werkkapitaalbeheer. Geld dat vastzit in voorraden of debiteuren kan niet worden ingezet om bijvoorbeeld de crediteuren af te lossen of voor nieuwe investeringen. Zijn er bijvoorbeeld buitenlandse afnemers waarover een onderneming (te) weinig weet? Zelfs bij de meest betrouwbare afnemers kunnen problemen ontstaan. Een gezonde debiteurenportefeuille is essentieel. Crediteuren kunnen op hun beurt weer kritisch de relatie herzien als zij niet binnen de afgesproken termijn worden betaald. Dit kan tot gevolg hebben dat er verstoringen plaatsvinden in de inkopen of kortingen niet worden ontvangen.

Cultuuromslag

De omvang van het werkkapitaal kennen is één. Een actief werkkapitaalmanagement is van een andere orde. Optimalisatie hiervan begint met inzicht in de bedrijfsprocessen. Als financiële middelen langer in het bedrijfsproces blijven zitten, gaat dat ten koste van de financiële ruimte. Efficiënt beheer van het werkkapitaal is echter geen eenmalige operatie en vraagt soms om een cultuuromslag. Een verkoopafdeling ziet voldoende voorraad of soepele betaalvoorwaarden als concurrentievoordeel, terwijl de controller worstelt met de hieraan verbonden financieringsvraag. Het betaalt zich uit als een ondernemer werkkapitaalmanagement op de bedrijfsagenda plaatst en teams verantwoordelijk maakt voor de aanpak ervan. Zoek een verbetering van het werkkapitaal vooral op die onderdelen die verspilling veroorzaken. Mijn ervaring is dat vaak een verbetering van het factureringsproces uitkomst biedt. Verbeterd inzicht in de liquiditeitsstromen versterkt impliciet de controle over het werkkapitaal. Dit is sterk afhankelijk van de beschikbaarheid, tijdigheid en juistheid van informatie binnen een onderneming.

Begin bij jezelf

In de meeste gevallen wordt ingegrepen in oplopende betaaltermijnen van vorderingen. Hierbij speelt altijd de afweging tussen de kans op verbetering van rendement of juist omzetverlies. Het terugbrengen van leverancierskredietlijnen of de inzet van incassobureaus kan de relatie met een afnemer onder druk zetten. De vraag is gerechtigd of strikter optreden naar debiteuren niet gezien kan worden als symptoombestrijding van het eigen, inefficiënte debiteurenbeheer. Een late betaling van een vordering is niet per definitie gekoppeld aan economische tegenwind, maar kan evengoed veroorzaakt zijn door fouten of vertragingen in het orderverwerkings- of factureringsproces.

Alternatieve financiering

Kortom, externe financiering is niet altijd direct de beste oplossing. Kijk daarom altijd ook naar de mogelijkheden voor efficiënt werkkapitaalmanagement. De mogelijkheden hangen ook af van de omvang van het bedrijf en de branche. Als je vervolgens op zoek gaat naar een externe financiering dan is er tegenwoordig meer aanbod dan alleen de huisbank. Kijk ook eens naar de vele en nieuwe alternatieve financiers. Bijvoorbeeld factoring- en leasemaatschappijen of specialisten in blanco financiering.