“Het raam uit met dat oeverloze vergaderen!”

Over het verbinden van generaties voor organisaties van de toekomst

Van de redactie

Bent u van de generatie Pragmaten, geboren tussen 1970-1985? Dan klinkt de titel van dit artikel u ongetwijfeld als muziek in de oren. Volgens organisatiepsycholoog en generatiespecialist Kim Jansen bent u niet van het ‘polderen’, want u wilt vooral actie! En dat botst met Babyboomers (“eerst draagvlak creëren”), Generatie X (“we komen er samen wel uit”) en Generatie Y (“die overal een mening over heeft”). Omdat de wereld steeds sneller verandert, worden de verschillen tussen generaties groter. Volgens Kim is bruggen slaan tussen de generaties van belang om als organisatie future-proof te blijven.

Onbegrip en strubbelingen tussen generaties

“Jongeren op de werkvloer worden door oudere collega’s vaak bestempeld als brutaal, oppervlakkig en verwend”, vertelt Kim. “En zij balen op hun beurt van de vastgeroeste, onzichtbare en trage ‘polderaars’. Vier generaties op de werkvloer wordt vaak ervaren als een last. 55% van de werknemers vindt zelfs dat de meeste problemen op de werkvloer worden veroorzaakt door generatieverschillen. Terwijl deze juist een kans zijn voor de organisatie.” Daarom richt Kim zich met haar advies- en trainingsprogramma’s op het verbinden van generaties op de werkvloer. Want het bundelen van krachten is volgens haar essentieel voor het creëren en behouden van een vitale organisatie. Hierbij is het uitgangspunt om jong en oud te laten inzien hoe anders ze in elkaar zitten. Door verschillen in opvoeding en de tijdsgeest waarin ze zijn opgegroeid uit te vergroten. Ieder heeft zijn eigen kwaliteiten en daar kun je wederzijds van profiteren.

Verandering moet van vier kanten komen

“Voordat ik mij specialiseerde in generatiemanagement, gaf ik al trainingen om teams beter te laten presteren", vertelt Kim. “En ik liep elke keer tegen die generatieverschillen aan. Collega’s die zich voor elkaar afsluiten, niet het gesprek willen aangaan en daardoor de boel frustreren. Stel je voor dat iemand die net afgestudeerd is op zijn eerste werkdag al roept waarom de CEO zijn eigen parkeerplek heeft. Een collega van Generatie Y vindt dat volstrekt normaal, immers iedereen is gelijkwaardig. Maar de Pragmaten en collega’s van Generatie X vallen zowat van hun stoel. ‘Waar haalt die snotneus het lef vandaan om bestaande structuren in twijfel te trekken? Kijk eerst maar eens naar hoe wij het doen voordat je je ergens mee bemoeit’. Ik merkte dat elkaar proberen te veranderen niet werkt. Allemaal gedwongen werken volgens dezelfde randvoorwaarden heeft ook geen zin. Het enige wat werkt om generaties bij elkaar te brengen, is om de verschillen uit te vergroten in het licht van de tijd. Hoe ziet de samenleving er nu uit, waar komen we vandaan en wat is er nodig om de organisatie als geheel toekomstbestendig te maken? Dan kom je met zijn allen tot de conclusie dat stilstaan geen optie is en dat je elkaar nodig hebt om verder te komen. Verandering moet van vier kanten komen”.

Tegenstrijdig en complex geheel

Die vier kanten staan voor de vier generaties die Kim onderscheidt. “Ik ben zelf een Pragmaat,” vertelt Kim. “Pragmaten laten zich, ondanks het feit dat ze voorstander zijn van openheid en transparantie, toch snel verleiden tot een sturende, top-down leiderschapsstijl. Ze willen presteren en leren, zijn ongeduldig als het gaat om het afwachten van hun kansen en daarom verliezen ze de behoeftes van anderen weleens uit het oog. Maar ook die van hunzelf. Deze generatie worstelt. Ze zijn gewend om met hun hoofd te denken, maar voelen steeds meer de noodzaak om ook vanuit hun hart te handelen. Waar lopen ze echt warm voor, is al dat harde rennen wel ergens goed voor?

Ze voelen zich persoonlijk geconfronteerd met de vernieuwende energie van Generatie Y (geboren tussen 1985-2000). Zij zijn verfrissend kritisch, werk moet vooral leuk zijn voor iedereen en een sabbatical op je 23e is heel normaal… Hoe ga je daar als Pragmaat mee om? De Baby Boomers (geboren tussen 1940-1955) herkennen zich wel in Generatie Y, zoals het vechten tegen de status quo en leven volgens bepaalde idealen. Maar erover praten, over je eigen behoeften, wensen en verlangens is voor hen geen vanzelfsprekendheid. Generatie X (geboren tussen 1955-1970) is bescheiden en nuchter met een grote drang tot relativeren. Werk en privé zijn voor hun gescheiden en ook hun aanpak is top-down. Heel tegenstrijdig, want zij hebben Generatie Y juist opgevoed met waarden als gelijkwaardigheid, feedback geven en het verschil maken. Het is een complex geheel en vergeet niet dat jaloezie en afgunst een rol kunnen spelen in het willen veranderen. Wat je wilt voorkomen is dat er eilandjes ontstaan, dat mensen zich niet meer welkom voelen. Met als gevolg dat ze met een burn-out thuis komen te zitten of voor zichzelf beginnen en waardevolle kennis en ervaringen uit de organisatie trekken. Dat heeft direct gevolgen voor de relatie met je klanten en de resultaten van je organisatie als geheel.”

Hoe breng je generaties samen?

Om denk- en gedragspatronen te doorbreken, moet de organisatie wakker worden geschud volgens Kim. “Je moet mensen direct confronteren met hun eigen gedrag door dit bespreekbaar te maken in open dialoog en middels spelelementen”, vertelt ze. “Ook plaatsen we de resultaten in het bredere perspectief van de organisatie, waar is de stip op de horizon? Een onderwerp dat de discussie open kan gooien is bijvoorbeeld work/life-balance. Hoe belangrijk is werk eigenlijk voor jou? Je ziet dat de oudere generatie zich nu meer dan vroeger bewust is van de gevolgen van werkdruk en overpresteren. Op stress en een burnout zit niemand te wachten. Hoewel dit onderwerp vroeger taboe was, zijn ze nu wel bereid het gesprek aan te gaan over de boodschap van Generatie Y: ‘er is meer dan alleen werken’. Verder is het een kwestie van elkaars krachten optimaal benutten. Laat de oudere generatie bijvoorbeeld gedisciplineerd de budgetten bewaken waarbinnen de jongere generatie ruimte krijgt om te innoveren.”

Speciale aandacht voor Generatie Y

Kim benadrukt dat voor het succesvol verbinden van generaties belangrijk is dat leidinggevenden (Generatie X, Pragmaten) zich verdiepen in de wondere wereld van Generatie Y. “Wie zijn die Global Citizens en Millennials precies? In ieder geval een bijzondere en unieke groep jonge mensen. Kritisch, nieuwsgierig en met een open vizier. Wars van betutteling, heilige huisjes en hiërarchie. En tegelijkertijd onzeker en hebben moeite met keuzes maken. Hoe kun je deze jonge mensen coachen en motiveren? Vraag het ze zelf! Wees duidelijk in wat je van ze verwacht en ze geven je met plezier hun ongezouten en gepeperde visie,” adviseert Kim tot slot.

Kim Jansen spreekt tijdens

de Dag van de mkb-accountant 2019

Nieuwsgierig naar meer adviezen van Kim Jansen en pakkende voorbeelden van hoe generatiemanagement voor uw organisatie kan werken? Kom naar de Dag van de mkb-accountant op 12 december 2019 in Nieuwegein. Daar geeft Kim tijdens haar lezing ook een doorkijkje naar Generatie Z die op het punt staat de arbeidsmarkt te betreden. Volgens Kim “een generatie waar we heel veel aan gaan hebben”.