Novak FAQ

Leestijd: 3 minuten

Werkruimte in de eigen woning en vermogens-etikettering


Door: Remco Ruinemans, Novak DIRECT

In de politiek lijkt een tendens waarneembaar, waardoor het niet ondenkbaar is dat de eigen woning/ hypotheekrenteaftrek in de toekomst uit box 1 voor de inkomstenbelasting zal verdwijnen. Daarnaast zullen, naar ik aanneem, ondernemers voor de inkomstenbelasting meer dan voor de start van de coronacrisis in werkruimtes in de eigen woning actief zijn. Met deze ontwikkelingen in gedachten lijkt het mij goed om nog eens in te gaan op de vermogensetikettering van de eigen woning voor een ondernemer in de sfeer van de inkomstenbelasting. Hierbij focus ik op een eigen woning met een werkruimte die onder meer geen eigen ingang en toiletvoorzieningen heeft.

Vermogensetikettering eigen woning

Indien in de eigen woning een dergelijke werkruimte aanwezig is, en deze werkruimte meer dan 10% van de oppervlakte van de eigen woning inneemt, dan kan gezien jurisprudentie in principe de hele woning op de balans van een ondernemer voor de inkomstenbelasting worden opgenomen. Dit blijkt onder meer uit Hof Arnhem 30 maart 2004, nr. 03/0626 en Hof ’s-Hertogenbosch 24 november 2016, nrs. 15/00026 t/m 15/00029. De woning is dan namelijk te zien als keuzevermogen voor de inkomstenbelasting, en voor zover er sprake is van een moment waarop kan worden gekozen voor de vermogensetikettering, is het vervolgens dus mogelijk om de gehele woning op de balans van de onderneming op te nemen.

Wanneer kan voor vermogensetikettering worden gekozen?

Indien er geen wijzigingen zijn in het gebruik van de woning, en er in het verleden voor is gekozen om de woning die onder het keuzevermogen valt als privévermogen aan te geven, dan kan dit in beginsel niet zomaar worden gewijzigd. Er zijn echter situaties denkbaar waarin er wel voor kan worden gekozen om de woning op de balans van de ondernemer op te nemen. Ik benoem de volgende voorbeelden.

  • Om te beginnen kan er, indien er sprake is van keuzevermogen, uiteraard bij aanschaf van de woning voor worden gekozen om de woning op de balans van de onderneming op te nemen. De keuze hoeft pas voor het eerst te worden gemaakt in de aangifte inkomstenbelasting van het jaar waarin de woning is aangeschaft.
  • Indien er nooit een werkruimte in de eigen woning is geweest, en er nu wel sprake is van een werkruimte die meer dan 10% van de oppervlakte van de woning inneemt, dan kan vanaf het moment dat het gebruik is gewijzigd de woning volledig op de balans van de onderneming worden opgenomen. Desgevraagd door de Belastingdienst zal de cliënt wel aannemelijk moeten kunnen maken dat hier sprake van is. Dit kan in de praktijk wellicht lastig zijn, waardoor vooroverleg met de Belastingdienst moet worden overwogen.
  • Een eventuele toekomstige wetswijziging waardoor een woning fiscaal niet langer als ‘eigen woning’ in box 1 kan worden opgenomen, zou mogelijk een bijzondere omstandigheid kunnen zijn waardoor de woning opnieuw mag worden geëtiketteerd voor de inkomstenbelasting. Een en ander zal mogelijk nog afhangen van hoe een dergelijke wetswijziging tot stand zou komen.

Wat zijn de (fiscale) gevolgen van de woning op de balans opnemen?

Indien de woning keuzevermogen is en op de balans van de onderneming voor de inkomstenbelasting kan worden opgenomen, dan ontstaat er jaarlijks een bijtelling voor het privégebruik van de woning. Hiervoor is een staffel opgenomen in artikel 3.112 Wet inkomstenbelasting 2001. Dit is 0,5% van de WOZ waarde van de woning bij een WOZ waarde tussen € 75.000,- en € 1.110.000,-. Verder zijn kosten van de woning aftrekbaar waaronder onderhoudskosten en gemeentelijke belastingen. Denk ook aan eventuele toekomstige kosten van het verplicht verduurzamen van de woning, indien dit wellicht wordt opgelegd door de overheid. De woning dient te worden afgeschreven tot maximaal 50% van de WOZ-waarde (bodemwaarde). De woning wordt voor de aanschafwaarde, of taxatiewaarde indien de woning reeds in bezit is, op de balans opgenomen. Uiteraard wordt een eventuele hypotheek op de woning ook op de balans opgenomen. Overigens zijn alle maatregelen bij de eigen woning die de renteaftrek kunnen beperken niet meer van toepassing indien de woning op de balans van de onderneming is opgenomen. Er is fiscaal immers geen sprake meer van een eigen woning. Voor de omzetbelasting kan bij een nieuwbouwwoning naar rato van het zakelijk gebruik de omzetbelasting worden teruggevraagd, indien er voor de omzetbelasting voor wordt gekozen om de woning als ondernemingsvermogen te zien. Dit kan in deze situatie, waarbij de werkruimte meer dan 10% van de oppervlakte van de woning inneemt, ook voor de omzetbelasting. Een relevant risico van het opnemen van de woning op de balans van de onderneming is uiteraard, dat een waardestijging van de woning tot boven de waarde waarvoor de woning op de balans is opgenomen een ‘extra’ belastingclaim doet ontstaan. Tevens moet uw cliënt om kunnen gaan met de eventuele belastingclaim die ontstaat door het afschrijven op de woning. Een eventuele toekomstige waardedaling van de woning wordt echter fiscaal aftrekbaar bij verkoop, of (wederom) een wijziging van het gebruik van de woning waardoor er alleen nog sprake kan zijn van privévermogen.

Tot slot

Ik raad u aan om in situaties waarin de vermogensetikettering van een woning mogelijk speelt, dit onderwerp op zijn minst op hoofdlijnen te bespreken met uw cliënt. Een uiteindelijk advies over dit onderwerp blijft vervolgens altijd maatwerk.

Contact

Remco is meer dan vijftien jaar werkzaam als fiscalist en heeft een voorliefde voor vaktechniek. Hij is te bereiken via het telefoonnummer van Novak DIRECT (085-0220150). U kunt ook direct contact opnemen via ons Novak DIRECT formulier.


Deel dit artikel met uw netwerk